5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında; bitkisel ürünler (narenciye, pamuk, buğday, mısır, karpuz, soya, yer fıstığı), seralar, büyükbaş ve küçükbaş hayvan varlıkları, kümes hayvanları ve su ürünlerini; dolu, don, fırtına, hortum, sel/su baskını, yangın, deprem ve hayvan hastalıklarına karşı koruyan TARSİM poliçeleri. Prim tutarının yarısından fazlasını devletin hibe olarak ödediği güvence.
Çukurova Bölgesi, Türkiye tarımının kalbidir. Aşırı iklim olayları, erken donlar ve dolu afetleri karşısında çiftçinin borç sarmalına girmesini önleyen en kritik devlet mekanizması TARSİM'dir.
TARSİM poliçesi yaptırabilmenin ilk ve en temel yasal şartı, arazinin veya hayvan varlığının Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) veya TÜRKVET sistemine güncel olarak kayıtlı olmasıdır. Kayıtsız arazilere TARSİM düzenlenemez.
İkinci kritik kural ise "Poliçe Son Kabul Tarihleri"dir. Her ürünün fenolojik gelişim dönemine göre poliçe yapımının son günü Bakanlıkça ilan edilir (Örneğin Çukurova narenciyesinde don teminatı son kabul tarihi genellikle şubat ayındadır). Bu tarih geçtikten sonra isteseniz dahi poliçe tanzim edilemez.
Narenciyede en büyük risk ilkbahar geç donlarıdır. Çiçeklerin ve küçük meyvelerin donması tüm yıllık hasadı yok eder. TARSİM'in don teminatında devlet sübvansiyonu %67 gibi rekor bir seviyededir; yani çiftçi primin sadece üçte birini öder.
Dolu afeti ise meyvenin kabuğunda leke yaparak ihracat kalitesini yok eder. TARSİM poliçesine eklenen "Kalite Kaybı Klozu" ile meyvenin yalnızca dökülmesi değil, sanayiye veya meyve suyuna gitmek zorunda kalması nedeniyle oluşan fiyat farkı da çiftçiye tazminat olarak ödenir.
Bir don veya dolu afeti yaşandığında çiftçinin en geç 10 gün (don hasarlarında ise durumun fark edildiği andan itibaren süratle) içinde acentesi üzerinden veya TARSİM mobil uygulamasından hasar ihbarı yapması gerekir. Bölgeye atanan bağımsız ziraat mühendisi eksperler parsel bazlı örnekleme yaparak zarar oranını kesinleştirir.
| Branş / Ürün | Devlet Prim Sübvansiyon Oranı | Kapsanan Başlıca Riskler |
|---|---|---|
| Bitkisel Ürün (Standart Dolu Paketi) | %50 Doğrudan Devlet Katkısı | Dolu, fırtına, hortum, yangın, sel, heyelan |
| Bitkisel Ürün (Don Teminatı Ekli) | %67 Devlet Katkısı (Yüksek Oran) | Dolu paketine ek olarak dondan kaynaklanan ürün kaybı |
| Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası | %60 Devlet Katkısı | Kuraklık, don, sıcak rüzgar, yetersiz yağış verim kaybı |
| Sera Sigortası (Yapı + Ürün) | %50 Devlet Katkısı | Fırtına, hortum, kar ağırlığı, sel, yangın, deprem |
| Büyükbaş / Küçükbaş Hayvan Hayat | %50 Devlet Katkısı | Ölüm, zorunlu kesim, yavru atma, kaza, zehirlenme |
Standart bitkisel ürün dolu paketinde primin %50'sini, don teminatı ekli narenciye paketlerinde ise %67'sini doğrudan devlet hibe olarak karşılar. Çiftçi primin yalnızca cüzi bir kısmını öder.
Hayır. 5363 sayılı kanun gereği TARSİM sigortası sadece güncel ÇKS kaydı bulunan ada ve parsel numaraları için düzenlenebilir.
TARSİM'de çiftçiye büyük kolaylık sağlanır; primin çiftçi payı kısmı genellikle hasat sonuna kadar ertelenir veya Ziraat Bankası / Tarım Kredi sübvansiyonlu kredilerine entegre edilir.
Don veya dolu afetinin meydana geldiği tarihten itibaren en geç 10 gün içinde acenteniz aracılığıyla veya e-Devlet / TARSİM mobil üzerinden hasar ihbarı yapılmalıdır.
Evet. Poliçenize "Kalite Kaybı Klozu" eklettiğinizde, dolu darbesiyle ihracat değerini kaybedip meyve suyu fabrikasına satılmak zorunda kalan meyvelerin fiyat farkı karşılanır.
TÜRKVET sistemine kayıtlı süt ve besi sığırları, mandalar, koyun ve keçiler ile damızlık kümes hayvanları ve alabalık/çipura yetiştiriciliği tesisleri sigortalanabilir.