Zorunlu Afet Sigortası (ZAS)

SEDDK ve DASK mevzuatıyla yürürlüğe giren Zorunlu Afet Sigortası (ZAS); yalnızca deprem riskini değil, iklim krizine bağlı sel, su baskını, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını gibi tüm doğal afetleri tek bir yasal zorunlu poliçede birleştirir. Binanızı ve isteğe bağlı eşyalarınızı güvence altına alarak tapu devri, konut kredisi ile elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerinde kanuni şartı eksiksiz sağlar.

Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) Mevzuat, Kapsam ve Teknik Kılavuzu

İklim krizinin getirdiği ani seller, şiddetli fırtınalar ve Türkiye'nin sismik deprem gerçeği karşısında SEDDK ve DASK iş birliğiyle hayata geçirilen Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) hakkında bilinmesi gereken tüm teknik ve mevzuat detayları.

1. DASK'tan ZAS'a Geçiş: Neden Çoklu Doğal Afet Kapsamı?

1999 Marmara Depremi sonrasında kurulan DASK (Doğal Afet Sigortaları Kurumu), çeyrek asır boyunca yalnızca deprem ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, infilak, tsunami ve yer kayması hasarlarını teminat altına almıştır. Ancak son yıllarda Karadeniz ve Akdeniz havzalarında yaşanan yıkıcı sel felaketleri, Ege ve Akdeniz orman yangınları ile şiddetli fırtınalar; konut sahiplerinin yalnızca deprem değil, çoklu doğal afet riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koymuştur.

SEDDK ve DASK tarafından hazırlanan reformla hayata geçen Zorunlu Afet Sigortası (ZAS), afet sigortacılığını tek bir şemsiye altında birleştirmiştir. Bu sayede poliçe sahipleri depremin yanı sıra sel, su baskını, fırtına, dolu, heyelan, kaya düşmesi ve çığ gibi doğal afetlerde de devlet güvencesiyle teminat havuzundan tazminat alabilmektedir.

2. Sel, Su Baskını ve Heyelan Teminatlarının İşleyişi

Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) kapsamında teminata dahil edilen en kritik rizikolardan biri sel ve su baskınıdır. Şiddetli yağışlar, dere yataklarının taşması, deniz kabarması veya eriyen kar sularının binaların temelinde ve yaşam alanlarında oluşturduğu yapısal tahribat, ZAS hasar uzmanları tarafından tespit edilerek karşılanır.

Heyelan ve toprak kayması riskinde ise, zemin hareketinin doğrudan veya dolaylı olarak binada yarattığı oturma, kolon/kiriş çatlakları ve yıkılma hasarları poliçe tavan limitleri dahilinde tazmin edilir. Hasar bildirimleri tıpkı depremde olduğu gibi doğrudan DASK/ZAS ihbar hatları, ALO DASK 125 veya yetkili acentemiz üzerinden dakikalar içinde açılabilmektedir.

  • Sel ve Su Baskını: Dere taşması, aşırı yağış ve deniz suyunun konuta verdiği hasarlar.
  • Heyelan ve Yer Kayması: Zemin hareketlerinin bina taşıyıcı karkasına verdiği zararlar.
  • Fırtına ve Hortum: Çatı uçması, bina cephesi ve taşıyıcı yapı hasarları.
  • Orman Yangını: Yerleşim alanlarına sirayet eden doğal yangın zararları.

3. Ev Eşyaları Kapsamı ve Kırsal Yerleşimler

Eski DASK sisteminde konut içerisindeki eşyalar tamamen kapsam dışı bırakılmış; yalnızca betonarme ve yığma bina karkası güvenceye alınmıştı. ZAS sistemiyle birlikte, afet sonrasında konut sahiplerinin ve kiracıların mağduriyetini en aza indirmek amacıyla belirlenen limitler dahilinde ev eşyaları da afet teminatına dahil edilebilmektedir.

Ayrıca daha önce belediye sınırları dışındaki köy yerleşik alanlarında bulunan ve tapu kaydı köy senedine dayanan bazı yapıların DASK tescilinde yaşanan bürokratik engeller ZAS ile esnetilmiş; AFAD ve Çevre Şehircilik Bakanlığı veritabanları entegrasyonuyla kırsal konutların da afet sigortası havuzuna girişi güvenceye alınmıştır.

4. Tapu, Kredi ve Kamusal Aboneliklerde ZAS Zorunluluğu

Zorunlu Afet Sigortası (ZAS), 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu gereğince yasal bir mecburiyettir. Noter ve Tapu Müdürlüklerinde yapılan gayrimenkul alım-satım ve ipotek işlemlerinde geçerli bir ZAS poliçesi bulunması şarttır.

Aynı şekilde elektrik, su ve doğalgaz dağıtım şirketleri ilk abonelik açılışlarında veya devir işlemlerinde UAVT (Ulusal Adres Veri Tabanı) adres koduna kayıtlı ZAS poliçesini kontrol etmekle yasal olarak yükümlüdür. Toros Sigorta, UAVT adres kodunuzla sorgulama yaparak ZAS poliçenizi saniyeler içinde tanzim eder ve sistemlere anında entegre eder.

Teminat ve Kapsam Matrisi

Afet / Teminat KalemiEski DASK (Sadece Deprem)Yeni Zorunlu Afet Sigortası (ZAS)ZAS + Genişletilmiş Konut Paketi
Deprem ve Tsunami HasarlarıVar (Bina Karkası)Var (Bina Karkası + Güncel m² Maliyeti)ZAS Tavanını Aşan Kısım + %100 Tamamlama
Sel ve Su Baskını (Dere, Yağmur, Deniz Taşması)Kapsam Dışı (0 TL)Var (Zorunlu Havuz Teminatı)ZAS Limitine Ek Özel Teminat
Heyelan ve Kaya DüşmesiDeprem Kaynaklıysa SınırlıVar (Tüm Jeolojik Heyelanlar)Tam Değer Koruması
Fırtına, Hortum ve Şiddetli DoluKapsam DışıVar (ZAS İklim Teminatı)Genişletilmiş Konut Poliçesi ile %100
Orman Yangını Tehdidi ve YangınYalnızca Deprem YangınıVar (Doğal Yangın Tehditleri)Ev İçi Yangın + Eşya Yangını
Ev Eşyaları (Mobilya, TV, Beyaz Eşya)Kapsam DışıOpsiyonel ZAS Eşya KlozuTam Kapsamlı Piyasa Bedeli
Tapu & Elektrik-Su-Doğalgaz AboneliğiZorunlu İdiYeni Yasal Zorunlu BelgeZAS ile Tam Uyumlu

Teminat Dışı Kalan Önemli İstisnalar

  • Binanın yetkili idarelerin imar planı ve ruhsatına aykırı, kaçak ve projeye mugayir inşa edilmiş olması
  • Bina sakinlerinin veya sigortalının kasten hasar vermesi veya yangın çıkarması
  • Doğal afet olmaksızın, bina içi sıhhi tesisat borularının patlamasından doğan dahili su sızıntıları (bu hasarlar Genişletilmiş Konut Sigortası konusudur)
  • Zamanla ve doğal yıpranmayla oluşan rutubet, küflenme, paslanma ve izolasyon eskimesi
  • Savaş, istila, iç kargaşa, nükleer ve radyoaktif sızıntı kaynaklı zararlar

Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) Sıkça Sorulan Sorular

Zorunlu Afet Sigortası (ZAS) nedir, DASK'tan farkı nedir?

ZAS, mevcut DASK sisteminin reforme edilerek kapsamının genişletilmiş halidir. Eski DASK yalnızca deprem ve deprem yangınını karşılarken, ZAS depreme ek olarak sel, su baskını, heyelan, fırtına, dolu, çığ ve orman yangını gibi tüm doğal afetleri tek bir zorunlu poliçede kapsar.

ZAS poliçesi yaptırmak yasal olarak zorunlu mudur?

Evet. 6305 sayılı kanun uyarınca konut sahiplerinin ZAS yaptırması zorunludur. Tapu tescilinde, banka konut kredilerinde ve elektrik, su, doğalgaz abonelik açılışlarında güncel ZAS poliçesi ibrazı zorunludur.

ZAS evimdeki mobilya ve beyaz eşyaları da kapsar mı?

Evet, ZAS düzenlemesiyle birlikte konut sahipleri ve kiracılar istedikleri takdirde afet havuzuna ev eşyalarını da dahil edebilmektedir. Tam kapsamlı güvence için ayrıca Genişletilmiş Konut ve Eşya Paket Sigortası ile desteklenmesi önerilir.

Sel baskını hasarında ZAS tazminat öder mi?

Evet! ZAS'ın en büyük yeniliği sel ve su baskını teminatıdır. Aşırı yağışlar, dere ve nehir taşması sonucu evinize su basması durumunda oluşan fiziki zararlar ZAS eksperleri tarafından tespit edilerek karşılanır.

Kiracıyım, ZAS yaptırabilir miyim?

ZAS poliçesi bina mülkiyetine bağlı olarak düzenlenir ancak kiracılar poliçe primini ev sahibi adına ödeyerek yaptırabilir veya kendi adlarına ZAS eşya teminatı satın alabilirler.

UAVT Adres Kodu ile ZAS nasıl sorgulanır?

E-Devlet veya DASK resmi adres sorgulama ekranından 10 haneli UAVT adres kodunuzu öğrenerek acentemize ilettiğinizde, geçmiş poliçe hasarsızlık indiriminizle birlikte en uygun primli ZAS poliçeniz anında tanzim edilir.